6.1 De theorie in praktijk (reprise)

In het voorgaande constateerden we al, dat de twee vertalers van Sweeney niet vanuit één of andere theorie werken. Zo zijn de vertaaltheorieën m.i. ook niet bedoeld. De theorieën proberen het geheel van teksten en vertalingen in een structuur te plaatsen, aan de hand waarvan eventueel een waardeoordeel over de vertaling kan worden uitgesproken. Nogmaals, het is niet mijn bedoeling om zo’n waardeoordeel uit te spreken. Beide vertalingen blijken te functioneren in de doelcultuur, waarmee een overeenkomst tussen de geschetste theorieën bewaarheid wordt. Ook is het mogelijk dat een vertaler van zin tot zin (of tekstdeel tot tekstdeel) heen er weer springt tussen de diverse theorieën. Vaak hangt dit af van de hoeveelheid problemen die een bepaalde tekst oplevert. De ene keer zal de vertaler zeer creatief moeten zijn om de originele lading te kunnen dekken, de andere keer is de brontekst zonder meer over te zetten naar de doeltaal.

Het is voor de vertaler vaak een heel gepuzzel om alle elementen op een (voor hem) aanvaardbare wijze over te brengen naar de doeltaal, zeker als de schrijver van de brontekst ook ‘puzzelt’ tijdens het schrijven. De vertaler heeft bij het vertalen van liedjes, ondanks de (tekstexterne) beperkingen veel vrijheid, die leidt tot vele keuzes, waardoor twee vertalingen zelden op elkaar lijken.

Copyright © QYXZ/Ruben Landman, Ede (NL). Alle rechten voorbehouden. Stockfoto's: Pexels.com